0

آموزش تعمیر منبع تغذیه سوئیچینگ

تراریخته واژه ایست که این روز ها به وفور در شبکه های اجتماعی تکرار می شود و باعث ایجاد سر در گمی در مردم شده است. ممکن است شما هم درگیر این سوال شده باشید که تراریخته چیست؟ در ادامه قصد دارم به صورت علمی و به زبان ساده تراریخته یا Transgenic را برای شما توضیح دهم و هر آنچه که شما باید به عنوان فردی که محصولات تراریخته بر روی آینده شما و فرزندانتان تاثیر گذار است بدانید را به شما خواهم گفت. علارغم واژه عجیب و غریب تراریخته که باعث ترس و نگرانی همه جامعه شده است در ادامه با کلماتی ساده و قابل فهم همه چیز را برای شما توضیح خواهیم داد.

 

تراریخته چیست؟

 

تراریخته چیست؟

به صورت خلاصه مفهوم واژه تراریخته که امروزه در رسانه ها به شدت از آن استفاده می شود را می توان به این صورت تعریف کرد: تراریخته یا Transgenic به معنی افزودن ژن های یک گونه جاندار به گونه ی دیگری از جانداران با استفاده از تکنیک های مهندسی ژنتیک با هدف افزودن یک ویژگی ژنتیکی موثر از یک گونه جاندار به گونه دیگر است. به زبان ساده تر و به عنوان مثال یک گیاه که در کویر رشد می کند در طول میلیون ها سال یک یا چند ژن را برای مقاومت در برابر خشکسالی توسعه داده است. امروزه می توان این ژن را به یک گیاه دیگر تزریق کرد تا گیاهان مقاوم به خشکسالی دیگری را نیز توسعه داد. البته این کار به سادگی انجام نمی شود و محدود به گیاهان نیز نیست. به عنوان مثال می توان یک ژن را از یک گونه متفاوت مانند باکتری یا یک حیوان به یک گونه دیگر مانند گیاه تزریق کرد.

تراریخته به جانداری گفته می شود که حاصل فرآیند دستکاری ژنتیکی توضیح داده شده در بالاست.

 

چرا محصولات تراریخته تولید می کنیم؟

همانطور که گفته شد هدف از اضافه کردن یک ژن جدید به یک جاندار افزودن ویژگی های موثری است که بوسیله اضافه شدن آن ژن به جاندار اضافه می شود. یعنی چه؟! به عنوان مثال در سال 1993 ( 1372 ) کشور چین موفق شد پس از حدود 20 سال تحقیقات، گیاه توتون مقاوم به ویروس موزاییک را به تولید انبوه برساند. برنج طلایی نمونه دیگری از استفاده از محصولات تراریخته است که مطالعات ژنتیکی آن در سال 1982 توسط بنیاد راک فلر آغاز شد و در دهه 1990 تحقیقات این موسسه به ثمر رسید و  در دهه 2000 نتایج تحقیقات این موسسه منتشر گردید.

 

برنج طلایی - برنج تراریخته

 

برنج طلایی چیست؟

در اواخر قرن بیستم فقر ویتامین A یکی از مهم ترین مشکلاتی پیش روی جوامع بشری محسوب می شد. فقر ویتامین A در برخی کشور ها سالانه باعث مرگ 670.000 کودک زیر 5 سال و نابینایی غیر قابل بازگشت 500.000 کودک می شد. از آنجا که برنج غذای اصلی بیش از نیمی از جمعیت جهان محسوب می شود و منبع انرژی 30 الی 72٪ مردم آسیاست برنامه تحقیقاتی برای بررسی امکان تامین ویتامین A مورد نیاز افراد از طریق غنی سازی برنج با ویتامین A آغاز شد. برنج طلایی یا Golden Rice که حاوی مقادیر قابل توجهی بتاکاروتن بود پس از سالها تحقیق به تولید انبود رسید و در سال 2005 برنج طلایی 2 معرفی شد که مقدار بتاکاروتن این برنج 23 برابر برنج طلایی اولیه بود. به دلیل مخالفت های جریان های مخالف قدرتمند محیط زیست و ضد جهانی سازی برنج طلایی موفق نشد به همه نقاط جهان وارد شود. در سال 2018 بالاخره نیوزلند، استرالیا، کانادا و آمریکا مجوز اولیه کشت و تولید برنج طلایی را صادر کردند.

 

تفاوت محصولات اصلاح شده و تراریخته

شاید اصلاح نژاد و تراریخته هر دو منجر به تولید محصولات با کیفیت تر و بهتری شوند اما اصلاح نژاد و تراریخته دو روش کاملا متفاوت هستند. اصلاح نژاد به حالتی گفته می شود که از میان یک گونه والد های دارای یک ویژگی بارز برتر انتخاب می شوند و با تلقیح این والد ها بدون دستکاری در ژن آنها به صورت طبیعی باعث برجسته شدن ویژگی مورد نظر در نسل بعدی می شوند و بعد از چند نسل ویژگی مورد نظر کاملا تقویت شده است. به عنوان مثال اصلاح نژاد گاو های شیرده به این صورت انجام شده است که گاو هایی که تولید شیر بیشتری داشته اند به عنوان والد نسل های بعدی در نظر گرفته شده اند و این کار در طی چندین نسل صورت گرفته تا میزان شیردهی گاو ها به حد بسیار زیادی افزایش یابد. در مورد گیاهان نیز چنین است. نکته قابل توجه در مورد محصولات اصلاح شده این است که اصلاح نژاد باید به صورت مداوم صورت پذیرد و یک دسته جاندار اصلاح نژاد شده می توانند در صورت عدم تداوم اصلاح نژاد باعث از بین رفتن ویژگی اصلاح شده باشند.

در مورد تراریخته اما قضیه به شکل دیگری است. محصولات تراریخته از طریق فرآیند های مهندسی ژنتیک دستکاری می شوند و ممکن است از ژن هایی متفاوت از خزانه ژنی آن گونه برای بهبود ویژگی مورد نظر استفاده شود. به عنوان مثال ممکن است برای افزایش شیر دهی گونه ای از گوسفندان از ژن های گاو های شیرده استفاده شود یا برای تولید شیر مقاوم در برابر آلودگی ها از ژن های گونه ای از باکتری استفاده شود در حالی که در اصلاح نژاد فقط از خزانه ژنی همان گونه به صورت انتخاب طبیعی استفاده می شود.

تراریخته چیست

 

کدام جانداران تراریخته هستند؟

امروزه مهندسی ژنتیک باعث تولید صد ها گونه تراریخته شده است. برخی از طرفداران محیط زیست معتقدند دستکاری ژنتیکی جاندارن می تواند از طریق برهم زدن تعادل موجود در طبیعت باعث بروز حوادث زیست محیطی شود. امروزه گیاهان تراریخته در جهان به صورت وسیع کشت و تولید می شوند. پنبه، سویا، کلزا، ذرت، کانولا و برنج از گیاهان تراریخته ای هستند که امروزه بیشترین استفاده در جهان را دارند.

 

گیاهان تراریخته معمولا دارای یک ویژگی بارز هستند. به عنوان مثال برای دانه های روغنی مانند سویا، کلزا، ذرت و … ب استفاده از مهندسی ژنتیک ژن های این گیاهان را به گونه ای دستکاری می کنند که گیاه میزان بیشتری روغن را در دانه ها ذخیره کند یا اینکه گیاهان را با تزریق ژن در برابر برخی آفات و بیماری های رایج که هر ساله بخش قابل توجهی از تولید این دانه ها را از بین می برد مقاوم سازی می کنند. به عنوان نمونه برای مقاوم سازی یک نمونه گیاه یک ژن از یک باکتری به ژن های گیاه تزریق گردیده که باعث می شود ماده ای در گیاه تولید شود که روده یک نوع کرم با خوردن این ماده تجزیه شود و به این شکل این گیاه به این صورت از خود در مقابل این نوع کرم محافظت می کند.

 

علاوه بر پنبه، تنباکو، دانه های روغنی و برنج آزمایشات دستکاری ژنتیکی بر روی حیوانات نیز انجام می شود. موش ها بیش از سایر حیوانات مورد آزمایشات تراریخته قرار می گیرند.

تراریخته چیست؟

 کدام کشور ها از محصولات تراریخته استفاده می کنند؟

در حال حاضر کشور آمریکا با 73 میلیون سطح زیر کشت رتبه اول محصولات تراریخته را در جهان به خود اختصا داده است. پس از آمریکا برزیل با 49 میلیون هکتار، آرژانتین با 24 میلیون هکتار، کانادا با 12 میلیون هکتار و هند با 11 میلیون هکتار 5 تولید کننده اول محصولات تراریخته در جهان به شمار می روند که بیش از 91٪ محصولات تراریخته جهان در این کشور ها تولید می شود.

 

گیاهان تراریخته

 

آیا جهان به محصولات تراریخته نیازی ندارد؟

یقینا نمی توان به صورت قطعی در مورد کنار گذاشتن محصولات تراریخته ابراز نظر کرد. آنچه واضح است این است که در آینده جمعیت جهان افزایش خواهد یافت و مطالعات نشان می دهد فعالیت های مخرب و پیوسته انسان در سال های اخیر باعث تغییرات شدید اقلیمی در آینده ای نه چندان دور خواهد شد. این تغییرات اقلیمی می تواند امنیت غذایی بیش از 60 درصد مردم جهان را به خطر بیاندازد. بنابراین انسان ها کاملا نیازمند روش هایی برای افزایش تولید محصولات غذایی در آینده ای نزدیک هستند. بهینه سازی مصرف آب، اصلاح نژاد و مهندسی ژنتیک همگی روش هایی برای افزایش کیفیت و کمیت تولید محصولات غذایی و کاهش هدر رفت منابع مورد استفاده هستند. مهندسی ژنتیک و محصولات تراریخته می تواند گیاهانی را توسعه دهد که برای رشد به آب بسیار کمتری نیاز داشته باشند و با شرایط اقلیمی جدید سازگاری بیشتری پیدا کنند.

 

از سوی دیگر مهندسی ژنتیک یک تکنولوژی تقریبا جدید است که هنوز فواید و مضرات آن به صورت کامل مشخص نشده است و مانند هر فناوری دیگری می توان از این فناوری نیز در جهت مثبت یا منفی استفاده کرد. همانطور که TNT هم باعث پیشرفت کارهای عمرانی و کم شدن زحمت کارگران در فعالیت های معدنی و راه سازی شد و هم باعث مرگ هزاران نفر در جنگ ها. آنچه در استفاده از این تکنولوژی بیش از هر چیز اهمیت دارد انجام فعالیت های تحقیقاتی گسترده و تدوین استاندارد هایی برای جلوگیری از ورود محصولات مضر به زندگی بشر و استفاده از این تکنولوژی برای بهبود زندگی بشر و جامعه است نه صرفا افزایش کمی تولید و افزایش سود برخی افراد.

 

بنابراین می توان گفت موضوع تراریخته از دو جهت بسیار حائز اهمیت است. از یکسو منافع آینده و حتی بقای بشر در آینده ممکن است وابسته به این تکنولوژی باشد و نباید اهمیت این موضوع و اهمیت تحقیق و مطالعه در این زمینه نادیده گرفته شود. از سوی دیگر این تکنولوژی مانند یک شمشیر دولبه است و با توجه به استفاده ای که از آن می شود می تواند باعث فایده یا ضرر برای انسان ها شود. از این رو بهتر است تسلط کامل و دقیقی بر دانش و تکنولوژی تولید محصولات تراریخته پیدا کنیم تا هم بتوانیم در صورت نیاز از این تکنولوژی برای تامین نیاز هایمان استفاده کنیم هم بتوانیم زیان های این فناوری را شناسایی کنیم و از وارد شدن آسیب به محیط و جامعه جلوگیری کنیم.

 

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.